طبق استانداردهاي بين المللي هر فرودگاه ميبايستي داراي واحد آتش نشاني و نجات خاص خود باشد كه تعداد تجهيزات و پرسنل شاغل در اين واحد متناسب با بزرگترين هواپيمايي كه در آن فرودگاه فعاليت مينمايد مشخص ميگردد.
همچنين تجهيزات سرويس آتش نشاني و نجات فرودگاهي داراي استانداردهاي ويژه اي هستند كه توسط سازمانهاي ذيربط تعيين و ابلاغ ميگردد و به اميد خدا در مباحث بعدي به آنها خواهيم پرداخت.
نيروي انساني شاغل در سرويس مذكور مسئوليتي بسيار خطير برعهده دارد و عملكرد صحيح و مطلوب اين پرسنل ميتواند در كاهش سوانح هوائي در فرودگاهها و همچنين كاهش تلفات در سوانح فرودگاهي موثر و چشمگير باشد، براي درك بهتر اين موضوع مثالي از شرايط اضطراري را ارائه ميكنم.
يك هواپيماي مسافري (متوسط) با 170 مسافر و سرنشين در زمان نشستن بر روي باند پروازي بدليل نا مشخصي دچار سانحه شده و در قسمتي از هواپيما حريق رخ ميدهد،با توجه به فلز و مواد بكار رفته در ساختمان هواپيما همچنين سوخت موجود در مخازن آن كه در اثر حرارت به بخارات سوختي تبديل گشته است ،شرايط بسيار سختي را موجب گشته و هر آن احتمال انفجار و توسعه حريق ، همچنين سرايت آتش به ساير هواپيماهاي موجود در فرودگاه و ساير اماكن از قبيل ترمينالها وجود دارد.
طبق استانداردهاي تعريف شده در سازمان بين المللي هواپيمائي كشوري (ICAO) زمان واكنش (Response time) پرسنل آتش نشاني فرودگاه در سوانح فرودگاهي 2 و حداكثر 3 دقيقه است و پرسنل مربوط دراين زمان تععين شده ميبايستي عمليات را شروع كرده باشند لذا زمان در سوانح هواپيمائي از اهميت قابل توجهي برخوردار بوده و اتلاف حتي يك ثانيه ميتواند عواقب دهشتناكي را بدنبال داشته ياشد.
با توجه به شرايط گفته شده لازم است سيستم بهينه اي جهت نحوه جذب و آموزش اين نيروي انساني تدوين شود كه اين امر توسط سازمان ذيربط (ICAO) انجام گرفته است.
اين سازمان در اسناد و بخشنامه هاي متعدد ضوابط پذيرش و آموزش را با ذكر جزييات مشخص و اجراي آنها را در فرودگاههاي زير مجموعه خود الزامي نموده است.
ICAO براي تمامي مشاغل هوانوردي دوره يا دوره هايي را با تخصيص كد منحصر بفردي مشخص نوده است و دوره هاي آتش نشاني و نجات فرودگاهي عبارتند از: (COURSE111,COURSE112,COURSE113) كه بترتيب دوره مقدماتي ،تكميلي و پيشرفته ميباشد.
در كشورما خوشبختانه سرويس هاي ارائه شده در اين ارتباط در حد قابل قبولي ميباشد هر چند انتظار ميرود با مساعدت مسئولين امر و توسعه فرهنگ ايمني و آتش نشاني شاهد ارتقاء بيشتر اين سرويس خطير در فرودگاهها باشيم.
شايد پرسنل شاغل در واحد آتش نشاني و نجات فرودگاهي از كم نشان ترين پرسنل شاغل در كشور باشند ،پرسنلي كه بدور از هر حاشيه اي همواره سعي در افزايش توانمندي نرم افزاري و سخت افزاري خود داشته و نجات جان انسانها هدف اصلي آنها ميباشد.
كا در محيط عملياتي فرودگاهها كه همواره با انواع آلودگي هاي صوتي،شيميايي و انواع خطرات مختلف مواجه است بسيار سخت و طاقت فرسا ميباشد و اين موضوع براي نيروهاي آتش نشاني و نجات زماني مضاعف ميگردد كه علاوه بر آلودگي هاي فوق ميبايستي از آتش و آهن عبور كنند و جان انساني را از لاشه هواپيما نجات دهند ، درست زماني كه همگان از آتش هواپيما و خطرات ناشي از آن فرار ميكنند اين پرسنل با عشق و علاقه به دل آتش ميزنند و چه بسا صدمات سختي نيز بر جان و روح اين عزيزا وارد ميشود.
در تصاوير و فيلم هاي متعدد پخش شده از رسانه هاي در ارتباط با سوانح هوائي همواره نيروهايي كه بعنوان پشتيبان وارد عمليات ميشوند ديده ميشوند چون نيروهاي اصلي(آتش نشانان فرودگاهي) بنا بر وظيفه اي كه بر عهده دلرند پس از اطفاء حريق و تخليه مسافرين ميبايستي بلافاصله جهت بازسازي نيرو و تجهيزات و شارژ مواد خاموش كننده براي حفظ آمادگي پروازهاي بعدي اقدام نمايند .